สุกใสในเด็ก: อาการ ระยะติดต่อ และการดูแล

โรคสุกใส (Chickenpox) หรือที่คนไทยเรียกว่า อีสุกอีใส เป็นโรคติดต่อที่เกิดจาก เชื้อไวรัส Varicella-Zoster Virus (VZV) ซึ่งอยู่ในตระกูลเดียวกับเชื้อเริม เป็นโรคที่พบบ่อยมากในเด็กอายุ 1-10 ปี โดยเฉพาะเด็กที่ยังไม่ได้รับวัคซีนป้องกัน สุกใสเป็นหนึ่งในโรคติดต่อที่ แพร่กระจายง่ายที่สุด ในบรรดาโรคติดเชื้อทั้งหมด สามารถติดต่อผ่านทาง ละอองฝอยจากการไอ จาม และ การสัมผัสตุ่มน้ำใสโดยตรง คนที่ไม่เคยเป็นสุกใสและไม่ได้ฉีดวัคซีนมีโอกาสติดเชื้อสูงถึง 80-90% หากสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย

อาการของสุกใสในเด็กจะเริ่มจาก ไข้ต่ำถึงปานกลาง (37.5-39 องศา) ร่วมกับอาการอ่อนเพลีย ปวดศีรษะ และเบื่ออาหาร จากนั้นภายใน 1-2 วัน จะเริ่มมี ผื่นแดงขึ้นที่ลำตัว ก่อน แล้วค่อยกระจายไปที่ใบหน้า แขน ขา และหนังศีรษะ ผื่นจะพัฒนาเป็น ตุ่มน้ำใส ที่มีลักษณะคล้ายหยดน้ำค้าง และ คันมาก ซึ่งเป็นอาการที่ทรมานเด็กมากที่สุด ลักษณะเด่นคือ ตุ่มจะออกเป็นระลอก มีทั้งผื่นแดง ตุ่มน้ำใส และตุ่มที่แห้งตกสะเก็ดปะปนกันในเวลาเดียวกัน ตุ่มทั้งหมดจะค่อยๆ แห้งและตกสะเก็ดภายใน 7-10 วัน หลังจากตุ่มทั้งหมดตกสะเก็ดแล้วจึงถือว่าหายจากโรคและไม่แพร่เชื้อแล้ว

สิ่งที่พ่อแม่ต้องระวังเป็นพิเศษคือ ระยะติดต่อ ของสุกใสเริ่มตั้งแต่ 1-2 วันก่อนผื่นขึ้น ไปจนถึงตุ่มน้ำใสทั้งหมดแห้งตกสะเก็ด ซึ่งใช้เวลาประมาณ 5-7 วัน หลังผื่นขึ้น นั่นหมายความว่าเด็กสามารถ แพร่เชื้อได้ก่อนที่จะรู้ตัวว่าป่วย ทำให้การป้องกันในโรงเรียนและเนอร์สเซอรี่เป็นเรื่องยาก ระยะฟักตัวของสุกใสอยู่ที่ 14-21 วัน หลังสัมผัสเชื้อ เด็กที่เป็นสุกใสต้อง หยุดเรียนอย่างน้อย 7-10 วัน จนกว่าตุ่มทั้งหมดจะแห้งตกสะเก็ด ซึ่งส่งผลกระทบต่อการเรียนของเด็กและการทำงานของพ่อแม่ที่ต้องลางานดูแลลูก นอกจากนี้สุกใสยังติดต่อจาก แม่สู่ทารกในครรภ์ ได้ ดังนั้นเด็กที่เป็นสุกใสจึงควรหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้หญิงตั้งครรภ์ที่ไม่มีภูมิคุ้มกัน

การดูแลเด็กที่เป็นสุกใสส่วนใหญ่สามารถทำได้ที่บ้าน โดย ให้ยาลดไข้ Paracetamol (ห้ามให้ Aspirin เด็ดขาดเพราะอาจเกิด Reye's Syndrome) ทาโลชั่น Calamine เพื่อบรรเทาอาการคัน ตัดเล็บเด็กให้สั้นและสะอาดเพื่อป้องกันการเกา และให้ดื่มน้ำมากๆ อย่างไรก็ตาม สุกใสอาจเกิด ภาวะแทรกซ้อน ได้ โดยเฉพาะในเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี เด็กที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หรือเด็กที่เกาตุ่มจนแผลติดเชื้อ ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยคือ แผลติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำซ้อน ที่อาจลุกลามจนเป็นแผลเป็นถาวร ส่วนภาวะแทรกซ้อนรุนแรงเช่น ปอดอักเสบ สมองอักเสบ พบได้น้อยแต่ต้องนอนโรงพยาบาลรักษา ค่ารักษากรณีที่ต้องแอดมิทจะอยู่ที่ประมาณ 20,000-80,000 บาท ขึ้นอยู่กับความรุนแรง

การป้องกันสุกใสที่ดีที่สุดคือ การฉีดวัคซีน Varicella ซึ่งแนะนำให้ฉีด 2 เข็ม คือเข็มแรกเมื่ออายุ 12-18 เดือน และเข็มที่สองเมื่ออายุ 4-6 ปี ค่าวัคซีนประมาณ 1,200-1,800 บาทต่อเข็ม วัคซีนมีประสิทธิภาพป้องกันสุกใสได้ 80-90% และหากยังเป็นอาการจะเบาลงมาก อย่างไรก็ตาม เด็กที่ยังไม่ได้ฉีดวัคซีนหรือฉีดไม่ครบก็ยังคงมีความเสี่ยง ประกันเด็ก Fin For Kids คุ้มครองค่ารักษาสุกใสทั้งกรณี OPD ที่มีวงเงิน 1,000-2,000 บาทต่อครั้ง สำหรับไปพบแพทย์ รับยา และติดตามอาการ และกรณี IPD วงเงิน 50,000-100,000 บาทต่อครั้งนอน หากมีภาวะแทรกซ้อนจนต้องนอนโรงพยาบาล การมีทั้งวัคซีนและประกันสุขภาพจึงเป็นการปกป้องลูกอย่างครบวงจรจากโรคสุกใส