ไข้หวัดใหญ่ vs หวัดธรรมดา: แยกอาการยังไงในเด็ก

พ่อแม่หลายคนมักเข้าใจว่า ไข้หวัดใหญ่ (Influenza) กับ หวัดธรรมดา (Common Cold) เป็นโรคเดียวกันแค่อาการหนักเบาต่างกัน แต่ความจริงแล้วทั้งสองโรคนี้เกิดจาก เชื้อไวรัสคนละตัว และมีความรุนแรงต่างกันอย่างมาก หวัดธรรมดาเกิดจากไวรัสกลุ่ม Rhinovirus หรือ Coronavirus ที่มีมากกว่า 200 สายพันธุ์ ในขณะที่ไข้หวัดใหญ่เกิดจาก เชื้อ Influenza Virus ซึ่งมีทั้งชนิด A, B และ C การแยกแยะได้ถูกต้องตั้งแต่เนิ่นๆ มีความสำคัญมาก เพราะ ไข้หวัดใหญ่ในเด็กอาจมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น ปอดอักเสบ สมองอักเสบ หรือกล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ซึ่งหากได้รับยาต้านไวรัสภายใน 48 ชั่วโมงแรกจะช่วยลดความรุนแรงลงได้มาก

วิธีแยกอาการที่ชัดเจนที่สุดคือดูจาก ความเร็วในการเริ่มต้นอาการและความรุนแรง โดยหวัดธรรมดาจะค่อยๆ เริ่มมีอาการทีละอย่าง เช่น เริ่มจากคัดจมูก น้ำมูกไหล จาม แล้วค่อยๆ มีอาการไอ ไข้ต่ำหรือไม่มีไข้เลย ในขณะที่ ไข้หวัดใหญ่จะเริ่มอาการทันทีทันใดแบบหนักตั้งแต่วันแรก ลักษณะอาการที่แตกต่างกันมีดังนี้:

สิ่งที่ทำให้ไข้หวัดใหญ่น่ากังวลกว่าหวัดธรรมดาอย่างมากคือ ภาวะแทรกซ้อนที่อาจรุนแรงถึงชีวิต โดยเฉพาะในเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี เด็กที่เป็นโรคประจำตัว และเด็กที่ไม่ได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่ ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยที่สุดคือ ปอดอักเสบ ซึ่งอาจรุนแรงจนต้องให้ออกซิเจนหรือใส่เครื่องช่วยหายใจ ค่ารักษากรณีนอนโรงพยาบาลอาจสูงถึง 50,000-150,000 บาท นอกจากนี้ยังอาจเกิด หูชั้นกลางอักเสบ ที่พบบ่อยมากในเด็กเล็ก ไซนัสอักเสบ รวมถึงภาวะร้ายแรงอย่าง สมองอักเสบ และ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ซึ่งแม้พบไม่บ่อยแต่มีอัตราเสียชีวิตสูง จากสถิติของกระทรวงสาธารณสุข พบว่าเด็กไทยเสียชีวิตจากไข้หวัดใหญ่และภาวะแทรกซ้อนปีละหลายสิบราย

หากสงสัยว่าลูกเป็น ไข้หวัดใหญ่ ควรพาไปพบแพทย์โดยเร็วที่สุด เพราะ ยาต้านไวรัส Oseltamivir (Tamiflu) จะให้ผลดีที่สุดเมื่อเริ่มรับประทานภายใน 48 ชั่วโมง หลังเริ่มมีอาการ ยาจะช่วยลดระยะเวลาป่วยลงประมาณ 1-2 วัน และลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนอย่างมีนัยสำคัญ แพทย์จะวินิจฉัยจากอาการร่วมกับ การตรวจ Rapid Influenza Test ที่ให้ผลภายใน 15-30 นาที สัญญาณที่ต้อง รีบพาไปห้องฉุกเฉินทันที ได้แก่ หายใจหอบเร็ว ริมฝีปากเปลี่ยนสี ไม่ยอมดื่มน้ำ ซึมลงผิดปกติ ชัก หรือไข้สูงลอยเกิน 5 วัน สำหรับหวัดธรรมดา ส่วนใหญ่หายได้เองภายใน 7-10 วัน โดยการรักษาตามอาการ เช่น ให้ยาลดไข้ ยาลดน้ำมูก และดื่มน้ำมากๆ

ค่ารักษาหวัดธรรมดาแบบผู้ป่วยนอกอยู่ที่ประมาณ 800-2,000 บาท ต่อครั้ง ในขณะที่ไข้หวัดใหญ่มีค่ารักษาสูงกว่ามาก ค่าตรวจ Rapid Test อยู่ที่ 500-1,500 บาท ค่ายา Tamiflu สำหรับเด็กประมาณ 1,000-2,000 บาท และหากต้องนอนโรงพยาบาลเพราะมีภาวะแทรกซ้อน ค่ารักษาอาจพุ่งไปถึง 30,000-150,000 บาท ต่อครั้ง จากสถิติพบว่าเด็กเล็กป่วยเป็นหวัดเฉลี่ย 6-8 ครั้งต่อปี ดังนั้นค่ารักษารวมทั้งปีจึงไม่ใช่น้อย ประกันเด็ก Fin For Kids ช่วยดูแลค่ารักษาทั้งแบบ OPD วงเงิน 1,000-2,000 บาทต่อครั้ง และ IPD วงเงิน 50,000-100,000 บาทต่อครั้งนอน ทำให้พ่อแม่สามารถพาลูกไปพบแพทย์ได้ทันทีเมื่อมีอาการ โดยไม่ต้องลังเลเรื่องค่าใช้จ่าย